http://www.mjkinowroclaw.ecom.net.pl/

O MUZEUM

HISTORIA MUZEUM
W 1930 roku Zarząd
Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Inowrocławiu wraz z działającą przy Towarzystwie Sekcją Ochrony Zabytków, po otrzymaniu pozytywnej opinii Państwowego Konserwatora Zabytków Przedhistorycznych w Poznaniu prof. Zygmunta Zakrzewskiego wystąpił do władz miejskich z ówczesnym prezydentem Apolinarym Jankowskim z inicjatywą utworzenia Muzeum Regionalnego. 30 października 1931 r. wojewoda poznański, Roger hr. Raczyński przesłał do Magistratu m. Inowrocławia pismo wyrażające zgodę na utworzenie Muzeum Regionalnego Kujaw Zachodnich. Tę datę uważamy za datę " urodzin" Muzeum. Statut pierwszego Muzeum, określający program i zasięg działania, został przesłany do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w 1938 r. Pierwszym, przez lata jedynym pracownikiem i kierownikiem Muzeum był znakomity artysta grafik rodem z Pakości Stanisław Bogdan Wojewódzki. Do 1939 r. zgromadzono zabytki z działów: etnografii, numizmatyki i rzemiosła artystycznego. Zarejestrowane zostały także zabytki uzyskane z wykopalisk archeologicznych, prowadzonych na terenie Inowrocławia oraz wsi Modliborzyce.W czasie wojny większość z nich uległa rozproszeniu i zniszczeniu.
Zabytki ilustrujące dzieje inowrocławskiego lotnictwa cywilnego zgromadzono w czynnym od roku 1929 Muzeum Lotniczo-Gazowym, zorganizowanym przez Ligę Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej w Inowrocławiu przy ul. Dworcowej 15. Muzeum to funkcjonowało następnie jako oddział Muzeum Regionalnego Kujaw Zachodnich do 1939 roku.
W 1931 roku, w pierwszą rocznicę śmierci Jana Kasprowicza dzięki inicjatywie Akademickiego Koła Kujawian przy Uniwersytecie Poznańskim, nastąpiło otwarcie izby muzealnej poświęconej kultowi Poety w Wielkopolsce i na Kujawach, w prywatnym domu siostry Kasprowicza, Anny Rolirad, w Szymborzu na gruntach należących do rodziny Kloftów, z której wywodziła się matka Jana.
10 stycznia 1959 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Inowrocławiu podjęło uchwałę o utworzeniu muzeum, które otrzymało nazwę Muzeum Miejskiego im. Jana Kasprowicza. 
Na siedzibę muzeum przeznaczono sale na pierwszym piętrze budynku Teatru Miejskiego, zbudowanego w 2 poł. XIX w., zmodernizowanego w latach okupacji hitlerowskiej 1940-1944, stojącego częściowo na miejscu kościoła i klasztoru franciszkańskiego, przy Placu Klasztornym. Otwarcie pierwszych ekspozycji, których scenariusz opracowała inowrocławianka mgr Janina Mazurkiewicz, pracownik UMK w Toruniu, nastąpiło 22 lipca 1959 r. Pierwsza wystawa dotyczyła historii miasta od czasów najdawniejszych do XIX w., w tym dziejów solowarstwa na Kujawach. Druga z ekspozycji składała się z pamiątek po wielkich Kujawianach - Janie Kasprowiczu, Stanisławie Przybyszewskim oraz Janie z Ludziska, Gustawie Zielińskim i Henryku Fryderyku Hoyerze. Pierwszym kierownikiem w powojennych dziejach muzeum został Henryk Walter, znany i ceniony działacz Towarzystwa Miłośników Miasta Inowrocławia, radny kilku kadencji MRN.
W 1966r.Ministerstwo Kultury i Sztuki nadało muzeum statut. Nastąpiła zmiana nazwy Muzeum Miejskiego na Muzeum im.Jana Kasprowicza. Merytorycznie opiekę nad muzeum sprawowało Muzeum Okręgowe w Toruniu.
Od 1969 roku w gmachu Teatru Miejskiego przeprowadzano kapitalny remont. Po przebudowie władze miejskie wydzieliły część budynku na pierwszym piętrze oraz w suterenach z przeznaczeniem na samodzielne muzeum mieszczące sale wystawowe, pracownie, magazyny i bibliotekę. W 1972 roku udostępniono ponownie ekspozycje muzealne. Scenariusz stałych wystaw biograficznych zatytułowanych : Jan Kasprowicz życie i twórczość(1860-1926), Młodopolska legenda Stanisława Przybyszewskiego (1868-1927) opracowała polonistka Janina Sikorska, scenografię zaprojektowali artyści: Emilia Szarzyńska i Wojciech Łuczak a wykonał Bogdan Koczorowski.
Po śmierci Henryka Waltera (1972 r.) od stycznia 1973 do czerwca 1976r. na stanowisku kierownika muzeum pracował mgr Ryszard Łuczak, etnograf, absolwent UAM w Poznaniu.W 1976 r., za zgodą Centralnego Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków MKiS w Warszawie muzeum przeszło pod bezpośredni nadzór Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy; pod względem merytorycznym podlegało Muzeum Okręgowemu w Bydgoszczy. W czerwcu 1976 kierownikiem muzeum została Janina Sikorska, mgr filologii polskiej, teatrolog, która od 1982 r. pełni, po wyłączeniu spod opieki i nadzoru Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy, funkcję dyrektora instytucji kultury.
W 1976r., w roku obchodów 50.rocznicy śmierci Jana Kasprowicza Urząd Miejski 
w Inowrocławiu wykupił z rąk prywatnych dom w Szymborzu przy ulicy Wielkopolskiej 11, w którym mieściła się Izba Kasprowiczowska, prowadzona po wojnie od 1962r. przez Barbarę Świerczową, siostrzenicę Poety. Po remoncie i pracach adaptacyjnych prowadzonych pod nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Bydgoszczy. 
12 grudnia 1976r. nastąpiło uroczyste otwarcie Domu Rodziny Jana Kasprowicza w Szymborzu jako Oddziału Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu.
23 września 1978r. w budynku głównym muzeum przy Placu Klasztornym 2 udostępniono zwiedzającym wystawę części cennych darów przekazanych przez Stanisława Szenica, znanego pisarza i kolekcjonera z Warszawy, urodzonego w Pakości w1904r. /zmarłego w1987r./, zatytułowaną "Kolekcja Stanisława Szenica". Po śmierci pisarza kolekcja została powiększona i uzupełniona zabytkami zapisanymi muzeum w testamencie. Był to cały dorobek życia Pisarza.
29 lutego 1980 r. Wojewoda Bydgoski wyłączył Muzeum im. Jana Kasprowicza spod opieki Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy i nadał mu status muzeum specjalistycznego, autonomicznego.
Z okazji święta górniczego w 1987 r. w piwnicy budynku muzeum przygotowano stałą wystawę ilustrującą historię kopalni "Solno I" w Inowrocławiu, której podziemne wyrobiska zostały zalane ługami posodowymi z uwagi na bezpieczeństwo miasta i jego mieszkańców.
W 1984 r. z funduszy Generalnego Konserwatora Zabytków w Warszawie dr. Bogdana Rymaszewskiego i przy aprobacie ówczesnego Ministra Kultury i Sztuki Zygmunta Najdowskiego wykupiono od hrabianki Zofii Skomorowskiej pałac mieszczański zbudowany w 1896 r. na budynek główny muzeum.
Od 1992 roku w wyniku uwłaszczenia Muzeum jest właścicielem pomieszczeń 
domu w Szymborzu oraz pałacu mieszczańskiego w Inowrocławiu. Przeprowadzenie zbiorów muzealnych do nowej siedziby nastąpiło do końca 2007 r.


HISTORIA PAŁACU MIESZCZAŃSKIEGO
Pałac mieszczański to budynek wolnostojący pośrodku działki przy ul. Solankowej 33 w Inowrocławiu. Elewacje frontowe zwrócone są w kierunku ulic Solankowej i Roosevelta i oddzielone od ulicy szerokim pasem zieleni tzw.: przedogródkiem. Za budynkiem głównym znajduje się pomieszczenie gospodarcze - wozownia, w której zlokalizowaliśmy Dział Archeologii z pracownią konserwatorską, muzealną bibliotekę z czytelnią. Za budynkiem gospodarczym rozciąga się ogród, w którym planujemy pobudowanie amfiteatru z miejscami dla widowni (ok. 200 miejsc).
Zabudowa najpiękniejszej alei inowrocławskiej - ulicy Solankowej rozpoczęła się ok. połowy lat 70-tych XIX wieku, kiedy powstało zdrojowisko i pobudowano pierwszy zakład kąpielowy (1875r.). Wtedy wzdłuż nowo wytyczonej alei zaczęto wznosić pensjonaty dla gości uzdrowiska i ekskluzywne wille najbogatszych mieszkańców miasta. 
Obecny budynek główny Muzeum im. Jana Kasprowicza zbudowano w 1896 roku jako rezydencję mieszczańską dla żydowskiego radcy handlowego i przedsiębiorcy budowlanego Bernharda Schwersenza. 
Jest to okazała budowla, podpiwniczona, z poddaszem, wzniesiona na rzucie odwróconej litery L.. Skrzydło od strony ulicy Solankowej mieściło hol oświetlony dużym oknem wypełnionym secesyjnym witrażem; wytworną klatkę schodową i reprezentacyjne pokoje. W bocznym skrzydle znajdował się pion gospodarczy z odrębną komunikacją tzw. "kuchennymi schodami". 
W 1924 r. pałac stał się własnością hrabiego Emiliana Nałęcz-Skomorowskiego. Prawdopodobnie wtedy dokonano jego przedbudowy dostawiając z boku nowe wejście do budynku, likwidując równocześnie dotychczasowe z frontu wraz z tarasem i szerokimi schodami. Dzięki tej przebudowie na parterze wygospodarowano dwa duże pokoje. Po przeróbce pałac przestał pełnić funkcję rezydencji a zamieniono go w pensjonat dla kuracjuszy. 
W czasie okupacji hitlerowskiej (1939 - 1945) w budynku mieścił się punkt sanitarny dla żołnierzy niemieckich. Po 1945 roku aż do 1984 pałac pozostał własnością spadkobierczyń hrabiego Nałęcz-Skomorowskiego - jego córek Zofii i Heleny. Pełnił wówczas funkcję kamienicy czynszowej, w której mieszkało 12 rodzin (w chwili wykwaterowania lokatorów-najemców było 16). 
W 1984 roku budynek, który przez lata użytkowania został znacznie zdewastowany, wykupiono z funduszy Generalnego – Konserwatora Zabytków w Warszawie p. Bogdana Rynarzewskiego i przy aprobacie ówczesnego Ministra Kultury i Sztuki, Zygmunta Najdowskiego- wykupiono od hrabianki Zofii Skomorowskiej pałac mieszczański z przeznaczeniem na budynek główny muzeum.
Rok wcześniej, 21 grudnia 1983 r. Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Bydgoszczy pałac wpisany został do Rejestru Zabytków województwa bydgoskiego pod nr. rejestracyjnym 121/A. Założono też dla obiektu pełną dokumentację tzw.: "białą kartę". 
30 marca 1984 roku Urząd Miasta Inowrocławia Decyzją ZGT - IV - 8229/7/84 zmienił przeznaczenie budynku mieszkalnego położonego w Inowrocławiu przy ulicy Solankowej 33 na Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu". W uzasadnieniu napisano, że "jest to realizacja postulatu różnych środowisk miasta wznoszonych poprzez Miejską Radę Narodową. Adaptacja budynku na muzeum jest w programie obchodów 800-lecia miasta". Pismo podpisał wiceprezydent Mieczysław Kaczmarek. 
Kilka dni wcześniej, 7 marca 1984 r., na posiedzeniu Prezydium Miejskiej Rady Narodowej prowadzonego przez Prezydenta Miasta Stefana Polasika, wiceprezydent Mieczysław Kaczmarek poinformował zebranych o planowanych wykupie pałacu na Muzeum i że Urząd Miejski przyjął w związku z tym "kierunek niezasiedlania opuszczonych mieszkań, jak również będzie czynił starania - wspólnie z Kujawską Spółdzielnią Mieszkaniową - w zakresie pozyskania mieszkań spółdzielczych dla lokatorów tej posesji". 
W tym miejscu warto wspomnieć, iż w połowie lat 80-tych zostało podpisane porozumienie między władzami miasta Inowrocławia a władzami województwa bydgoskiego. Dotyczyło ono podziału zobowiązań związanych z wykwaterowaniem mieszkańców z pałacu (władze miasta Inowrocławia) i remontem oraz adaptacją na muzeum (władze województwa bydgoskiego). Na inwestora zastępczego wybrano Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, osobiście za przebieg remontu odpowiadał - Krzysztof Masiak. 
Władze miejskie, po wielu perturbacjach, swoje zobowiązanie zrealizowały w 1988 r. 
Remont właściwy pałacu rozpoczął się w 1991 roku. Pierwsze pieniądze przekazał Wojewoda Bydgoski Antoni Tokarczuk. Borykając się z ogromnymi trudnościami organizacyjnymi (w trakcie remontu kolejny Wojewódzki Konserwator Zabytków Maciej Obremski zrezygnował z prowadzenia inwestycji), finansowymi (środki z województwa spływały nieregularnie), a czasem i brakiem zrozumienia u przedstawicieli władz miasta i województwa, dyrekcja muzeum z ogromnym uporem i zaangażowaniem realizowała poszczególne etapy budowy. 
Zwieńczeniem tych starań było (po reformie administracyjnej) zaangażowanie sie Starostwa Powiatowego w Inowrocławiu, osobiście Starostów Inowrocławskich Leonarda Maciejewskiego i Tadeusza Majewskiego w celu pozyskania środków z Unii Europejskiej na adaptację i remont pałacu; w maju 2006 roku remont został rozpoczęty, a 31 października 2006 roku został zakończony. Dnia 1 października 2007r. udostępniono pierwsze ekspozycje stałe.



---- WYSTAWY --->